Burun Hastalıkları

Burun içinde alerjenlere karşı gelişen hassasiyet; peş peşe hapşırma, berrak burun akıntısı, kaşıntı ve tıkanıklıkla kendini gösterebilir. Gözlerde sulanma ve kaşıntı da tabloya eşlik edebilir. Yakınmalar bazı kişilerde belirli mevsimlerde, bazılarında ise yıl boyunca ortaya çıkar; uyku, çalışma ve okul yaşamını etkileyebilir.

KBB muayenesinde belirtilerin süresi, tetikleyiciler ve burun içi bulgular değerlendirilir. Gerekli durumlarda alerji incelemesi için ilgili birime yönlendirme yapılabilir. Alerjenden korunma, serum fizyolojik uygulamaları ve hastaya uygun antihistaminik veya iltihabı baskılayan burun spreyleri ile yakınmalar kontrol altına alınmaya çalışılır.

İlkbahar ve yaz aylarında artan polen düzeyleri, duyarlı kişilerde dönemsel hapşırma nöbetleri, burun akıntısı, burun ve göz kaşıntısı ile tıkanıklığa neden olabilir. Açık havada geçirilen süre, rüzgârlı günler ve polen yoğunluğu belirtilerin şiddetini etkileyebilir. Her mevsimsel burun akıntısı enfeksiyon anlamına gelmez.

Değerlendirmede yakınmaların hangi aylarda arttığı ve eşlik eden göz şikâyetleri sorgulanır. Polen maruziyetini azaltmaya yönelik pratik önlemler, uygun ilaç tedavisi ve düzenli takip planlanabilir. Tedaviye rağmen yaşam kalitesi belirgin bozulan kişiler, uygun görülürse alerji uzmanlığına yönlendirilebilir.

Ev tozu akarları, küf veya hayvan kaynaklı alerjenler nedeniyle yıl boyunca burun tıkanıklığı, hapşırma, kaşıntı ve akıntı yaşanabilir. Şikâyetler özellikle yatak odasında, temizlik sırasında veya belirli ortamlarda artabilir. Süreklilik gösteren tıkanıklık kimi zaman sık nezle olma şeklinde yorumlanır.

Muayenede alerjiye bağlı mukoza şişliği ile sinüzit, burun eti büyümesi ve diğer tıkanıklık nedenleri birbirinden ayrılır. Ortam düzenlemeleri, alerjenle teması azaltma, uygun burun spreyleri ve gerektiğinde ağızdan ilaçlar tercih edilebilir. Ayrıntılı alerji araştırması gerekiyorsa ilgili branşla iş birliği yapılır.

Parfüm, sigara dumanı, yoğun kokular, sıcaklık değişimi, soğuk hava veya baharatlı yiyeceklerden sonra burun akıntısı ve tıkanıklık gelişebilir. Bu belirtiler her zaman alerjiye bağlı değildir. Alerjik olmayan rinitte burun içi dokular çevresel uyaranlara aşırı yanıt verebilir; kaşıntı ve göz belirtileri alerjik rinitten daha az belirgin olabilir.

Şikâyetlerin ne zaman başladığı, kullanılan ilaçlar ve tetikleyici ortamlar değerlendirilir; gerekli görülürse alerji ve başka burun hastalıkları dışlanır. Tetikleyicilerden uzak durmak, tuzlu su uygulamaları ve baskın belirtiye göre seçilen burun spreyleri yararlı olabilir. Tedavide herkese aynı ilaç verilmez.

Bazı kısa süreli burun açıcı spreyler önerilenden uzun kullanıldığında, spreyin etkisi geçince tıkanıklığın daha da artmasına yol açabilir. Kişi rahatlamak için spreyi giderek daha sık kullanmaya başlayabilir. Bu durum rinit medikamentoza olarak adlandırılır ve altta yatan burun hastalığının belirtilerini de gizleyebilir.

Muayenede spreyin türü, kullanım sıklığı ve başlangıçtaki tıkanıklık nedeni ele alınır. Tedavide hekim gözetiminde spreyin bırakılması veya azaltılması, gerekiyorsa farklı ilaçlarla geçişin desteklenmesi ve burun içi bakım önem taşır. Sorunu gidermek için aynı spreyi sıklaştırmak doğru değildir.

Un, ahşap tozu, temizlik kimyasalları, boya buharları veya yoğun kokuya maruz kalınan iş ortamlarında burun akıntısı, hapşırma ve tıkanıklık gelişebilir. Şikâyetlerin çalışma saatlerinde artması ya da izin günlerinde azalması meslekle ilişkili bir burun hastalığını düşündürebilir. Neden alerjik duyarlılık veya doğrudan tahriş olabilir.

KBB değerlendirmesinde maruziyet öyküsü ve burun bulguları incelenir. Uygun korunma önlemleri, ortamın düzenlenmesi ve belirtilere yönelik ilaç tedavisi planlanabilir. Mesleki alerji veya solunum sistemi etkilenmesi düşünülürse işyeri hekimliği, alerji ya da göğüs hastalıklarıyla birlikte değerlendirme gerekebilir.

Gebelik sırasında hormonal değişikliklerle ilişkili burun içi şişlik ve tıkanıklık gelişebilir. Burun akıntısı, hapşırma ve özellikle geceleri nefes almada zorlanma görülebilir. Bu tabloyu alerji, soğuk algınlığı veya sinüzitten ayırt etmek önemlidir; her gebelikte görülen tıkanıklık aynı nedene bağlı değildir.

Burun muayenesi ve öyküyle olası nedenler değerlendirilir. Öncelikle güvenli burun bakımı, serum fizyolojik ve uygun yaşam alışkanlıkları üzerinde durulur. İlaç gerekiyorsa gebelik haftası ve eşlik eden hastalıklar dikkate alınarak kadın doğum hekimiyle uyumlu karar verilir; gelişigüzel burun açıcı ilaç kullanılmamalıdır.

Nezle gibi viral üst solunum yolu enfeksiyonları; burun akıntısı, tıkanıklık, hapşırma, boğazda hafif rahatsızlık ve bazen halsizlikle başlayabilir. İlk günlerde sulu olan akıntı daha sonra koyulaşabilir. Akıntının sarı ya da yeşil olması tek başına antibiyotik gerektiğini göstermez.

Çoğu viral enfeksiyonda dinlenme, yeterli sıvı alımı ve burun içini rahatlatan uygun tuzlu su uygulamaları ön plandadır. KBB muayenesi; beklenenden uzun süren, belirgin kötüleşen veya tek taraflı gelişen yakınmalarda farklı nedenleri ayırt etmeye yardımcı olur. Antibiyotik kararı yalnızca akıntının rengine göre verilmez.

Akut rinosinüzitte burun ve sinüsleri döşeyen dokular iltihaplanır. Burun tıkanıklığı, koyu akıntı, yüzde dolgunluk veya basınç hissi ve koku almada azalma görülebilir. Çoğu akut olgu soğuk algınlığını izler ve viraldir. Yüz ağrısının bulunması tek başına bakteriyel sinüzit tanısı koydurmaz.

Değerlendirmede belirtilerin süresi, şiddeti ve seyri önemlidir. Uygun durumlarda ağrı kontrolü, serum fizyolojik ve hekimin önerdiği burun içi tedaviler uygulanabilir. Şikâyetlerin uzun sürmesi, düzelirken tekrar ağırlaşması veya ciddi bulgular gelişmesi halinde bakteriyel neden ve komplikasyon olasılığı açısından yeniden değerlendirme yapılır.

Üst solunum yolu enfeksiyonu geçtikten sonra bazı kişilerde burun tıkanıklığı, akıntı, genizde salgı hissi ve yüz basıncı bir süre daha devam edebilir. Bu durum bazen enfeksiyon sonrası süren iltihabi yanıtla ilişkilidir. Yakınmaların uzaması her zaman yeni bir bakteri enfeksiyonu anlamına gelmez.

Hastalık öyküsü ve burun bulguları gözden geçirilerek alerji, polip, kronik sinüzit veya farklı bir problem olup olmadığı araştırılır. Hastaya uygun burun bakımı, gerektiğinde iltihabı azaltan burun tedavileri ve izlem planlanır. Yüksek ateş, göz çevresinde şişlik veya görme değişikliği gibi belirtiler acil değerlendirme gerektirir.

Yıl içinde birden fazla kez belirgin sinüzit atağı yaşanması ve ataklar arasında yakınmaların kaybolması, tekrarlayan akut rinosinüzit açısından değerlendirme gerektirebilir. Alerjik rinit, sigara dumanı, burun içi anatomik farklılıklar veya bazı bağışıklık sorunları atakların tekrarlamasında rol oynayabilir.

KBB görüşmesinde atakların süresi ve sıklığı, daha önce kullanılan ilaçlar ve aradaki iyilik dönemleri ayrıntılı olarak sorgulanır. Her atakta aynı tedavinin tekrarlanması yerine altta yatan etkenlerin yönetimi hedeflenir. Gerekli durumlarda görüntüleme, alerji veya başka uzmanlık değerlendirmeleri için yönlendirme yapılabilir.

Burun tıkanıklığı, burun veya geniz akıntısı, yüzde dolgunluk ve koku duyusunda azalma gibi belirtilerin 12 hafta veya daha uzun sürmesi kronik rinosinüziti düşündürebilir. Hastalık yalnızca mikrobik bir enfeksiyon değil, uzun süreli iltihabi bir süreç olabilir; polip eşlik edebilir ya da etmeyebilir.

Tanıda şikâyetlerle birlikte KBB muayenesi ve gerektiğinde endoskopik inceleme veya görüntüleme bulguları değerlendirilir. Uygun hastalarda düzenli tuzlu suyla burun temizliği, iltihabı baskılayan burun spreyleri ve eşlik eden alerjilerin kontrolü medikal yaklaşımın temelini oluşturur. Kontrol edilemeyen olgular uygun merkeze yönlendirilir.

Burun polipleri, burun ve sinüslerin iç yüzeyinde gelişebilen genellikle iyi huylu yumuşak doku oluşumlarıdır. Uzun süren tıkanıklık, koku almada azalma, geniz akıntısı ve tekrarlayan sinüs yakınmalarıyla fark edilebilir. Bazı hastalarda astım veya aspirin ve benzeri ağrı kesicilere duyarlılık da eşlik edebilir.

Burun muayenesinde poliplerin olası varlığı değerlendirilir; tek taraflı veya alışılmadık görünümlü oluşumların farklı nedenleri olabileceği unutulmamalıdır. Medikal yaklaşımda hekimin uygun gördüğü burun içi kortikosteroid tedavileri, tuzlu suyla bakım ve eşlik eden hastalıkların kontrolü yer alabilir. İleri olgularda ilgili üst merkeze yönlendirme yapılır.

Özellikle üst çenedeki bazı diş enfeksiyonları ve diş işlemleri sonrasında tek taraflı sinüs yakınmaları gelişebilir. Aynı tarafta burun tıkanıklığı, kötü kokulu akıntı veya yanak bölgesinde basınç hissi bulunabilir. Tek taraflı sinüzit yakınması yaşayan herkeste neden diş değildir; farklı hastalıkların ayırt edilmesi gerekir.

KBB muayenesinde diş tedavisi öyküsü ve sinüs şikâyetleri birlikte ele alınır. Uygun durumlarda diş hekimiyle koordinasyon, gerekli incelemeler ve enfeksiyonun nedenine yönelik tedavi planı oluşturulur. Kaynak diş problemi düzeltilmeden yalnızca geçici semptom giderme yöntemleriyle kalıcı kontrol sağlanamayabilir.

Burun etleri olarak bilinen konkalar, solunan havayı ısıtan ve nemlendiren normal yapılardır. Alerji, tahriş veya uzun süreli iltihap nedeniyle bu dokuların şişmesi burundan nefes almayı zorlaştırabilir. Tıkanıklık bazen bir tarafta, bazen iki tarafta hissedilir; gece artabilir ve ağızdan nefes almaya yol açabilir.

KBB muayenesinde konka büyümesinin türü ve eşlik eden alerji veya septum eğriliği gibi etkenler değerlendirilir. Uygun hastalarda alerji kontrolü, tuzlu su uygulamaları ve hekimin belirlediği medikal burun spreyleriyle şişlik azaltılmaya çalışılır. Kalıcı yapısal sorunun veya dirençli yakınmaların varlığında ileri değerlendirmeye yönlendirme gerekebilir.

Haftalarca süren veya sürekli tekrarlayan burun tıkanıklığı, tek başına bir hastalık adı değil çeşitli sorunların ortak belirtisidir. Alerjik rinit, burun eti şişliği, polipler, kronik sinüzit veya septum eğriliği gibi nedenler düşünülebilir. Kokuda azalma, uyku sorunları, ağız kuruluğu ve egzersizde zorlanma tabloya eşlik edebilir.

Değerlendirmede tıkanıklığın tek ya da çift taraflı olması, gün içindeki değişimi ve kullanılan ilaçlar önem taşır. Nedene göre ilaç tedavisi, burun içi bakım ve izlem planlanır. Yalnızca kısa etkili burun açıcı spreylerle geçici rahatlama sağlamak, altta yatan sorunu çözmeyebilir.

Burun boşluğunu sağ ve sol olarak ayıran septumun eğri olması bazı kişilerde tek taraflı veya iki taraflı tıkanıklığa neden olabilir. Alerji ve burun eti şişliği gibi eşlik eden durumlar yakınmayı daha belirgin hale getirebilir. Septum eğriliği olan herkesin tedaviye ihtiyacı yoktur; belirleyici olan hastanın şikâyeti ve muayene bulgularıdır.

KBB muayenesinde tıkanıklığın ne kadarının yapısal, ne kadarının mukoza şişliğine bağlı olduğu değerlendirilir. İlaçlar eğri septumu düzeltmez; ancak eşlik eden alerji ve iltihaba bağlı şişliği azaltarak rahatlama sağlayabilir. Kalıcı yapısal düzeltme gerektiği düşünülen hastalar, ameliyat hizmeti sunan ilgili merkeze yönlendirilir.

Burun girişindeki en dar hava geçiş bölgesinin zayıf ya da dar olması, özellikle nefes alırken burun kanatlarında içe doğru çökme ve hava açlığı hissi yaratabilir. Yakınma egzersiz veya gece uykusunda daha belirgin olabilir. Bu durum bazen daha önce geçirilmiş travma veya cerrahiyle ilişkili olabileceği gibi kendiliğinden de görülebilir.

Muayenede burun girişindeki hava yolu ve eşlik eden tıkanıklık nedenleri değerlendirilir. Uygun hastalarda burun bantları veya burun genişletici yardımcı ürünlerle geçici rahatlama sağlanabilir; mukoza şişliği varsa ayrıca tedavi edilir. Yapısal valv sorunları ilaçla tamamen düzelmez ve gerekli kişiler ileri tedavi için yönlendirilir.

Tıkanıklığın sürekli yalnızca tek burun deliğinde hissedilmesi, septum eğriliği ve yerel şişlik gibi nedenlerden kaynaklanabilir. Ancak tek taraflı kanlı akıntı, kötü koku, giderek artan tıkanıklık veya yüzde şişlik eşlik ediyorsa daha ayrıntılı inceleme gerekir. Her tek taraflı yakınmanın nedeni basit alerji değildir.

KBB değerlendirmesinde burun içi yapılar ve belirtilerin süresi gözden geçirilir; gerektiğinde ileri tetkik veya uygun branşa yönlendirme yapılır. Belirsiz nedenli tek taraflı yakınmalarda yalnızca burun spreyiyle uzun süre oyalanmak doğru değildir. Tedavinin şekli tanıya göre belirlenir.

Gündüz daha hafif olan burun tıkanıklığı, yatarken belirginleşebilir. Alerjik rinit, konka şişliği ve yapısal daralmalar uyurken ağızdan nefes almaya, ağız kuruluğuna ve horlamaya katkıda bulunabilir. Bununla birlikte horlama ve uykuda nefes durması yalnızca burunla açıklanamaz.

Burun muayenesinde tıkanıklığın nedeni araştırılır; alerji ve burun içi şişlik için uygun tedaviler planlanabilir. Yüksek sesle horlama, nefes duraklaması, sabah baş ağrısı veya gündüz aşırı uykululuk varsa uyku apnesi bakımından ayrıca değerlendirme ve gerekirse uyku merkezine yönlendirme gerekir.

Burun kanaması çoğu zaman burun ön kısmındaki hassas damarların kuruluk, tahriş veya sert sümkürme nedeniyle zedelenmesiyle ortaya çıkar. Tekrarlayan kanamalarda kullanılan kan sulandırıcı ilaçlar, tansiyon sorunları, enfeksiyonlar ve daha nadir başka nedenler de araştırılabilir. Kanamanın miktarı ve eşlik eden belirtiler önemlidir.

İlk yardımda dik oturup hafifçe öne eğilerek burnun yumuşak kısmına 10-15 dakika kesintisiz bası uygulanır. Kanama durmazsa, çok fazlaysa, travma sonrası başlamışsa veya baygınlık ve nefes güçlüğü varsa acil başvuru gerekir. Tekrarlayan kanamalarda muayene, burun içi nemlendirme ve nedene yönelik izlem planlanabilir.

Kuru hava, ısıtma ve klima sistemleri, bazı ilaçlar veya burun içindeki tahriş; kuruluk, yanma, kabuklanma ve hafif kanamalara neden olabilir. Kalın kabuklar burun tıkanıklığı hissini artırabilir. Uzun süren veya kötü kokulu kabuklanma bazı özel burun hastalıklarının da belirtisi olabilir.

KBB muayenesinde burun mukozası ve kullanılan ürünler değerlendirilir. Uygun tuzlu su uygulamaları, hekim tarafından önerilen nemlendirici ürünler ve ortam neminin düzenlenmesi rahatlama sağlayabilir. Burun kabuklarını zorlayarak koparmak, kanama ve tahrişi artırabileceğinden önerilmez.

Burun deliğinin girişindeki ciltte gelişen iltihap, hassasiyet, ağrı, kızarıklık ve sarımsı kabuklarla kendini gösterebilir. Sık burun karıştırma, yoğun sümkürme veya burun kıllarını koparma cildi zedeleyerek enfeksiyonu kolaylaştırabilir. Bazı kişiler burun girişinde sivilce benzeri lezyon fark eder.

Değerlendirmede sınırlı tahriş ile bakteriyel enfeksiyon birbirinden ayrılır. Hekim uygun görürse lokal bakım ve gerekli antibiyotikli tedaviler kullanılabilir. Hızla yayılan kızarıklık, burun ucunda belirgin şişlik, ateş veya şiddetli ağrı olması durumunda gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir; lezyon sıkılmamalıdır.

Burun ve sinüslerde üretilen salgının boğazın arka kısmına aktığını hissetmek, sık boğaz temizleme, gıcık, öksürük ve ses kısıklığına yol açabilir. Alerjik rinit, sinüzit, bazı çevresel etkenler ve kimi zaman reflü gibi farklı durumlar tabloya katkıda bulunabilir. Geniz akıntısı bir yakınmadır; tek başına kesin bir hastalık adı değildir.

Burun ve boğaz muayenesinde akıntının niteliği, eşlik eden tıkanıklık ve olası nedenler araştırılır. Tedavi alerji, enfeksiyon ya da başka bir soruna göre değişir. Uygun tuzlu su uygulamaları, burun içi tedavi ve gerekli görülürse reflü veya alerji açısından başka birimlerin değerlendirmesi planlanabilir.

Berrak ve su gibi burun akıntısı alerjik veya alerjik olmayan rinitte görülebilir. Soğuk hava, sıcak yemekler ve keskin kokular bazı kişilerde akıntıyı tetikleyebilir. Özellikle tek taraflı, kendiliğinden ve sürekli su gibi akıntının yakın zamanda kafa travmasıyla ilişkili olması ise nadir fakat önemli bir uyarı işaretidir.

Değerlendirmede akıntının tek ya da çift taraflı olması, tetikleyicileri ve travma öyküsü sorgulanır. Basit rinitlerde nedene yönelik burun tedavileri tercih edilebilir. Kafa travması sonrasında tek taraflı berrak akıntı, şiddetli baş ağrısı veya başka nörolojik belirtiler varsa acil değerlendirme gerekir; bu tablo evde sprey denemeleriyle bekletilmemelidir.

Üst solunum yolu enfeksiyonlarından sonra, alerjik rinitte, kronik sinüzitte veya burun poliplerinde koku alma duyusu azalabilir. Koku kaybı yemeklerden alınan tadı da etkileyebilir ve gaz kaçağı ya da bozulmuş yiyecekleri fark etmeyi zorlaştırabilir. Bazı durumlarda ilaçlar, baş travması veya farklı sağlık sorunları da rol oynar.

KBB değerlendirmesinde başlangıç zamanı, enfeksiyon ve travma öyküsü ile burun içi tıkanıklık nedenleri araştırılır. Nedenine göre burun içi iltihabi durumların tedavisi ve uygun kişilerde koku egzersizleri düşünülebilir. Süreğen kayıpta ileri değerlendirme gerekebilir; koku duyusunun mutlaka geri döneceğine ilişkin garanti verilemez.

Parosmi, tanıdık bir kokunun normalden farklı ve çoğu zaman rahatsız edici algılanmasıdır. Fantosmide ise çevrede koku kaynağı yokken koku hissedilebilir. Bu durumlar bazen solunum yolu enfeksiyonu sonrasında ortaya çıkar; yaşam kalitesini, iştahı ve günlük konforu etkileyebilir.

Şikâyetin başlangıcı, tetikleyici olaylar, kullanılan ilaçlar ve eşlik eden nörolojik belirtiler değerlendirilir. Burun ve sinüs kaynaklı nedenler araştırılır; uygun olgularda koku egzersizi ve takip planlanabilir. Yeni başlayan belirgin nörolojik yakınmalarla birlikte koku değişikliği varsa ilgili branşlarda acil değerlendirme gerekebilir.

Geniz eti, burnun arkasındaki geniz bölgesinde bulunan bağışıklık dokusudur. Çocuklarda büyüdüğünde ağızdan nefes alma, burun tıkanıklığı, horlama, genizden konuşma veya kulak sorunlarına katkıda bulunabilir. Geniz eti büyüklüğü tek başına ameliyat kararı anlamına gelmez; belirtilerin ağırlığı ve çocuğun gelişimi önemlidir.

KBB değerlendirmesinde solunum, uyku, işitme ve tekrarlayan enfeksiyon öyküsü birlikte ele alınır. Uygun olgularda eşlik eden alerji ya da burun şişliği tedavi edilir ve izlem planlanır. Uykuda nefes durması, belirgin işitme etkilenmesi veya ciddi tıkanıklık varsa çocuk ilgili ileri değerlendirme merkezine yönlendirilir.

Çocuğun sürekli ağzı açık durması, gece ağzından nefes alması veya burun tıkanıklığından yakınması; alerjik rinit, geniz eti büyümesi, burun içi tahriş veya başka nedenlerle ilişkili olabilir. Horlama, huzursuz uyku, gündüz yorgunluğu ve okul performansında değişiklik eşlik edebilir.

Muayenede yaşa uygun şekilde burun ve geniz yakınmaları değerlendirilir; kulak ve işitme etkilenmesi de göz önünde bulundurulur. Gerektiğinde uygun medikal tedavi, korunma önerileri ve takip düzenlenir. Nefes duraklaması şüphesinde yalnızca burun spreyiyle yetinilmeyip uyku solunumu açısından ileri inceleme önerilir.

Çocuklarda üst solunum yolu enfeksiyonları sık görülür; her uzun süren akıntı sinüzit değildir. On günü aşan düzelmeyen belirtiler, iyileşirken yeniden kötüleşme, uzun süren gündüz öksürüğü veya belirgin burun akıntısı sinüzit açısından değerlendirme gerektirebilir. Alerji ve geniz eti sorunları benzer belirtilere katkıda bulunabilir.

Tedavi kararı çocuğun yaşına, hastalığın süresine ve muayene bulgularına göre verilir. Destekleyici bakım ve uygun burun tedavileri ön planda olabilir; bakteriyel enfeksiyon düşündüren durumlarda doktor gerekli ilaçları belirler. Göz çevresinde şişme, yüksek ateş veya genel durumda belirgin bozulma acil değerlendirme gerektirir.

Küçük çocuklar boncuk, oyuncak parçası, kâğıt veya yiyecek gibi nesneleri burunlarına sokabilir. Tek taraflı kötü kokulu akıntı, tıkanıklık, zaman zaman kanama veya huzursuzluk yabancı cismi düşündürebilir. Çocuk bazen böyle bir durum yaşadığını söylemez.

Burunda yabancı cisim şüphesi varsa sağlık kuruluşunda değerlendirme gerekir. Evde cımbız, çubuk veya su kullanarak çıkarma girişimi nesneyi daha derine itebilir. Özellikle düğme pil veya mıknatıs şüphesinde vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır; uygun çıkarma ve takip uzman ekip tarafından planlanır.

Düşme, spor yaralanması veya çarpma sonrasında burunda ağrı, şişlik, kanama, morarma ve nefes alma güçlüğü gelişebilir. Bazı burun yaralanmaları hafif olsa da şekil değişikliği, burun içinde kan birikimi veya eşlik eden kafa-yüz yaralanması olasılığı dikkate alınmalıdır.

İlk değerlendirmede yaralanmanın zamanı, kanama, nefes alma ve burun içi bulgular önemlidir. Hafif şişlikte uygun soğuk uygulama gibi destekleyici öneriler verilebilir; şekil bozukluğu, şiddetli ağrı, devam eden kanama, burun içinde hızla artan tıkanıklık, kafa travması sonrası berrak akıntı veya görme şikâyeti varsa acil ilgili merkeze başvuru gerekir. Travmanın yapısal onarımı bu hizmet listesinde yer almaz.